SOCIO-POLITICAL AND SCIENTIFIC-CULTURAL LIFE IN TRANSOXIANA DURING THE 13TH-14TH CENTURIES

Usmanova Khulkar Mamatovna

Authors

Usmanova Khulkar Mamatovna Doctoral student at the International Islamic Academy of Uzbekistan

Abstract

This article discusses the socio-political and scientific-cultural life in Transoxiana during the 13th-14th centuries. During this period, the territory of Transoxiana experienced contradictory and complex processes associated with Mongol rule. The Mongol invasion not only affected the political and social situation of the region but also had a significant impact on its scientific and spiritual environment. By the 13th-14th centuries, attention to the Arabic language had diminished, and the demand for Persian literature increased. In particular, some jurists who worked in Samarkand, such as Mas'ud Samarqandi, wrote their works in Persian and contributed to the development of Hanafi jurisprudence in Transoxiana.

References

Мўминов А. Мовароуннаҳр мусулмонлари: ҳанафийлар || Шарқшунослик.-1999.-№ 9.

Абдулҳаким Шаръий Жўзжоний. Ислом ҳуқуқшунослиги, ҳанафий мазҳаби ва Ўрта Осиё фақиҳлари.-Т.: Тошкент ислом университети, 2002.-Б. 181.

Қаранг: Бартольд В.В. – Т. 1. – Б. 446-584; Pelliot. A propos des Comans. – Б. 146; Browne E. G. A Literary History of Persia, vol. I. From the Earliest Times until Firdawsi. – Cambridge, 1902. – Vol. II. – Б. 527; Майский Г.В. Чингисхан // Вопросы истории. – 1962. – № 5. – Б. 74; D’Ohsson, Histoire des Mongols. – T. III. – Б. 434.

Қаранг: Атаев М. Маждуддин ал-Уструшанийнинг Мовароуннаҳр фиқҳ илми тарихида тутган ўрни. Тар. фан. ном. Дис... автореф. Т.: Тошкент ислом университети, 2011. – Б. 16.

Чехович О.Д. Бухарские документы XIV в. – Т.: Наука, 1965. – С. 9.

Иброҳимов Н. Ибн Баттута. Саёҳатнома. – Т.: Шарқ, 2012. – Б. 370.

Боқоний О. Муҳташам меъморий гулдаста // Ҳидоят. – Тошкент, № 7. 2006. – Б. 15-19.

Зиёдов Ш. Хожа Муҳаммад Порсо кутубхонаси // Диншунослик фанларининг долзарб муаммолари (Тўплам I). – Т.: “ТИУ” нашриёт-матбаа бирлашмаси, 2009. – Б. 113.

“Олмониялик истеъдодли олима Анке фон Кюгельген қаламига мансуб «Ўрта Осиё манғитлар сулоласининг маҳаллий тарихнавислар асарларида легитимлаштирилиши» (XVIII-XIX асрлар) номли тадқиқотининг русча таржимаси “Дайк-Пресс” нашриёти томонидан чоп этилган. Тадқиқотнинг манбашунослик нуқтаи назаридан алоҳида эътиборга молик жиҳати шундаки, унда муайян атамалар ва нашр қилинмаган қўлёзма манбалар ҳақида ҳам маълумот берилган”. Жабборов Н. Имом Бухорий Республика илмий-маърифий маркази. || Имом ал-Бухорий сабоқлари (маънавий-маърифий, адабий-илмий журнал).-2004.-№ 4.-Б. 293.

«Мне не удалось найти подтверждения наличия этой рукописи. Вероятно, речь идет об отрывке из произведения, автором которого является учёный Сададдин Масуд ат-Тафтазаний (ум. В 1390 г.), пользуюшийся большим уважением в Средней Азии» (қаранг: Анке фон Кюгельген. Легитимация среднеазиатской династии мангитов в произведениях их историков (18-19 вв.) Алматы: Издательство «Дайк-пресс», 2004. Б. 325).

Немис тили бўйича мутахассис Ғанижон Маҳмудовнниг таъкидлашича, ушбу лавҳадаги илк жумла «Diese Schrift konnte ich nicht nachweisen.»-“Мен бу қўлёзмани исботлай олмадим” деб таржима қилинса, мақсадга мувофиқ бўлади.

Бу ҳақда қаранг: Собрание восточных рукописей Академии Наук Узбекской ССР.-Т.: Издательство «Фан» Узбекской ССР, 1987. 11-том.-Ст. 294-297.

Масъуд ас-Самарқандий. Салоти Масъудий. ЎзР ФАШИ № 4041. 1333 й. Самарқанд шаҳрида котиб Носир ибн Муҳаммад ибн Умар ал-Кирмоний ал-Ғазнавий томонидан сулс хатида кўчирилган. 244 в. Қўлёзма жилдларга бўлинмаган.

Қаранг: ЎзР ФА ШИ қўлёзмалар фонди инв. № 2639. - Ҳижрий 1061 (м. 1650-1651) йил кўчирилган.